Torrent Terimler Sözlüğü

0
23929

torrent: bir sunucudan bağımsız şekilde insanların birbirleriyle dosya takas etmek için kullandığı sisteme verilen isimdir. türkçe’de sel manasına gelir. torrent ile paylaşılan dosyalar sel gibi büyür ve internette yayılır, bu yayılmanın önüne geçebilecek biri yoktur çünkü torrentler tek bir sunucuda var olmaz milyonlarca torrent kullanıcısının bilgisayarında yer alırlar.

seed/seeder: türkçeye tohum ya da beslemek olarak çevirilebilir. eğer bir torrenti indirdikten sonra silmediyseniz bilgisayarınız internetinizi kullanarak o torrent dosyalarını başka indirenlere gönderir, buna seed etmek denir. bir torrent dosyası indirilirken ya da indirdikten sonra seed edilebilir. seed etmek internetinizin upload hızı ile bağlantılıdır.

leech/leecher: türkçeye sülük, sömürmek olarak çevirilebilir. torrent dünyasında bir dosya indirme işlemine leech indiren kişiye ise leecher denir.

peer: türkçeye eş olarak çevirilebilir. bir torrenti başlattığınızda, torrenti önceden indirmiş olan ya da indirmekte olan başka insanlara bağlanırsınız bu insanlar sizin eşlerinizdir. indirme tamamlanıncaya dek eşleriniz ile dosya alışverişi yaparsınız.

hit&run: türkçe manası vur-kaçtır. bir torrenti indirip seed etmeden yani başkaları ile paylaşmadan kaldırma işlemine denir. hit&run akıllıca gibi gözükse de gelecekte indireceğiniz torrentlerin hızının yavaşlamasına neden olur.

rip: bluray diskleri ya da dvdleri dijital ortama uygun hale getirmeye riplemek denir. bir dosyayı boyuttan tasarruf edebilmek için sıkıştırmakta riplemek olarak adlandırılabilir.

repack: yeniden paketleme manasına gelir. daha çok oyun torrentlerinde görülür. repack edilmiş bir oyun normaline göre çok daha düşük bir boyuta sahip olur. repackler içerik bakımından eksik değildir, herhangi bir şey çıkarılmamıştır. yalnızca sıkıştırılma yapılmış vaziyettedir, bu nedenle kurulumu biraz uzun sürebilir. film ya da dizilerde ise bir grup hatalı bir torrent paylaşmış ise bu hataları giderip yeni bir versiyon yayınlar ve buna repack etiketini koyar.

proper: paylaşılan torrentteki bir hata (ses kayması, görüntü bozukluğu gibi…) giderilerek yeniden paylaşılır ve bu torrente proper etikeki koyulur.

mkv: adını matruşka bebeklerden alır. açılımı matroska video streamdir. torrent piyasasında en çok kullanılan video formatıdır. bunun nedeni aynı boyuttaki diğer formatlara göre çok daha iyi bir görüntü sunar, içinde birden fazla ses ya da altyazı dosyası barındırabilir.

x264/h264: görüntü akışını günümüz standartlarında çözümlemek için yazılmış bir yazılım kütüphanesidir. televizyonlar, kameralar ve video oynatıcıları için en uygun encode biçimidir.

x265/h265/hevc: x264e göre daha yeni ve yaygın olmayan bir encode biçimidir. bazı televizyonlar ya da bazı telefonlar bu biçimi desteklemeyebilir. windows medya player bu biçimi hala desteklememektedir. açmak için vlc medya player önerilir. x264e göre daha düşük boyutlarda daha yüksek görüntü kalitesi sağlar. x265 ile riplenmiş 5gb bir film, x264 ile riplenmiş 15gb bir filmin görüntü kalitesini sunabilir.

dual: film ve dizi torrentlerinde görülür, çift sesli manasına gelir. örneğin türkçe dublaj ve orijinal ingilizce ses arasında geçiş yapabilirsiniz.

bluray: çok kaliteli videoların hazırlanıp dağıtılması için kullanılan bir teknolojidir. ham blurayler 100gb’a kadar dosya boyutuna sahip olabilir. bluray torrentler orijinal bluray disklerden alınır.

remux: bluray bir filmin bluray okuyucu gerekmeden web üzerinde ya da cihazlarda oynatılabilmesi için herhangi bir  kalite kaybı olmadan mkv formatına çevirilmesine denir. filmin elde edile bilecek en kaliteli halidir.

bdrip: bluray disclerden alınan dosyasının riplenmesi ile elde edilen video türüdür. kalitesi ham bluraye göre daha düşüktür.

brrip: bdripin riplenmesi ile elde edilen dosya türdür. kalitesi bdripe göre daha düşüktür.

web-dl: bir filmin ya da dizinin web üzerinden indirilmesi ile oluşturulan torrentlere verilen isimdir. örneğin netflix üzerinden indirilip paylaşılan bir dizi web-dl türünde olur.

webrip: webden indirilen bir videonun riplenmesi ile elde edilen torrent türüdür. web-dl’ye göre boyutu ve kalitesi düşük olabilir.

dvdrip: dvdden alınan içeriğin riplenmesi ile oluşur.

hdtv: hd bir şekilde televizyonlar üzerinden kayıt edilen film ya da dizilere verilen isimdir. bu gibi torrentlerde kanal logosu ya da çeşitli reklamlar görünebilir.

korsub: açılımı “korean subbed”, türkçesi ise “korece altyazılı”dır. bu altyazı kapatılamaz ya da kaldırılamaz, gömülüdür. kalitesi hd değildir fakat izlenebilir. koredeki bazı otellerin büyük film yapımcıları ile anlaşması vardır, bu sayede otellerdeki sinema sistemlerinde filmleri erkenden yayımlarlar, haliyle korsub filmler de buradan alınır.

hdr: açılımı high dynamic range olan hdr, fotoğraf makineleri, telefonlar ve 4k televizyonlarda bulunan bir özelliktir. daha canlı ve aydınlık görüntüler sunar. örnek, örnek 2. daha çok 4k torrentlerde görülür. eğer televizyonunuz hdr destekli değilse yalnızca sdr yazan 4k torrentleri indirmelisiniz.

sdr: açılımı standard dynamic range’dir. tüm cihazlar ve video oynatıcılar için uygundur. hdr destekli cihazı olmayanların tercihidir.

10 bit: standart tvler, kameralar ya da videolar 8 bit yani 256 kademeli renk paletine sahiptir. 10 bit ise 1024 farklı renk paletine sahiptir. bu videonun daha net ve daha canlı renklerde görünmesini sağlar. örnek1, örnek2.

imax: daha yüksek boyutta ve çözünürlükte görüntü sunan film gösterim teknolojisidir. en belirgin özelliği birçok filmde mevcut olan siyah şeritler imax sürümlerde mevcut değildir, bu daha geniş bir film izlenimi sunar. örnek

dts: açılımı digital theatre systems (dijital sinema sistemleri) olan dts, yüksek kalite ses teknolojisidir. her cihaz dts desteklemiyor olabilir.

forced: genelde altyazılarda gördüğümüz forcedin manası zorlanmış olarak türkçe’ye çevirilebilir. filmde ya da dizide farklı bir dilde konuşma geçerken bu altyazılar devreye girer. örneğin türk filmlerinde ingilizce konuşulan bir sahnede forced altyazı görürüz.

extended: türkçeye uzatılmış olarak çevirilebilir.sinemada izlediğiniz filmlerde göremeyeceğiniz sahneleri içerir. extended versiyonlar bluray satışını artırmak için piyasaya sürülür. eğer bir film ya da dizide extended etiketi varsa normalinden 5-30 dakika daha uzun olacaktır.

theatrical cut: bir filmin sinemada gösterildiği biçimdir.

director’s cut (dc): yönetmen tarafından hazırlamıştır, çeşitli çıkarılmış sahneleri içerir. haliyle theatrical cuta göre daha uzundur.

uncut/unrated: cinsellik, vahşet, argo gibi sinemalarda yayınlanamayacak bazı kısımları içeren versiyondur.

remastered: bir filmin, oyunun veya müziğin efektsel, işitsel, grafiksel anlamda iyileştirilmesine denir.

bu şimdilik ufak bir sözlük. daha çok genel terimleri izah ettik, eğer anlamını bilmediğiniz terimler varsa yorum yapın sizler için onları da sözlüğümüze ekleyelim.